ايمني
المان شهری جدید

المان شهری

یک مسئله مهم در برخورد با یک المان شهری که به شخصه نزد اطرافیان با آن روبرو گشته ام، موضوع رنگ یک مجسمه یا نماد است. توجه کنید که رنگ در یک مجسمه، بسیار متفاوت با رنگ ماشین یا یک شیئ کاربردی است. خصوصاً در اِلِمان های شهری. همانطور که در نمونه های های بالا مشاهده می کنید رنگ مجسمه کاملا تخت و تیره است و از رنگ های جورواجور اطراف جدا شده تا جلوه گری نماید. رنگ مجسمه به دلیل عمر بالای آن بهتر است که رنگ خود مواد سازنده آن باشد، البته عایق هایی هم برای این منظور وجود دارند. به همین علت موادی همچون آهن (که زنگ زدن آن هم یک تکنیک در ساخت مجسمه های شهری است)، برنج، بتون و چوب را بدون لایه های غیر مقاوم مانند رنگ، که ۲ تا ۳ سال بیشتر دوام ندارند، بکار می برند که از طرفی بر خلوص مفهوم و زیبایی نیز مؤثر هستند.
زیبایی یک اثر هنری در این است که هر فردی برداشت های متفاوت و منحصر به خود را از آن داشته باشد. مثلا یک نمادِ خوشه ی محصول شهرستان فراشبند، علاوه بر شکل ظاهری آن که با نظم و حوصله ای خاص، بیان صبوری و کار با ظرافت است، از نظر من نمادی از تقدس ارتزاق خانواده ها و سخت کوشی و جنگ با گرمای طاقت فرسا است. مسلماً شما نیز می توانید برداشت هایی داشته باشید…
المان با مجسمه های دکوری تفاوت دارد…. متاسفانه سوء برداشتها و سوء مدیریتها و تا حدی نیز عدم اطلاع و آگاهی کافی از این دو مقوله سبب شده که متولیان شهرسازی و معماری ما در سطح شهرها خیلی سبک و پیش پا افتاده با مسئله ی فوق برخورد کنند و به قولی با قرار دادن چند مجسمه با نام میادین اصلی، سر و ته قضیه را به گونه ای به هم بیاورند! مجسمه هایی که بدون اینکه هیچگونه فکر و جاذبه ای در شخص ایجاد کنند مستقیما منظور خود را بیان میکنند و در نتیجه حتی برای لحظه ای نیز نمی توانند نگاه مخاطب را روی خود حفظ نمایند و طبعا نمی توانند در دراز مدت اثری ماندگار و جزو ویژگی های منطقه به حساب آیند.
در اینجا لازم است تفاوت مجسمه های زیباشناسانه و هنری را با مجسمه های تجاری و دکوری، مشخص نماییم.
مجسمه های دکوری آن دسته ای هستند که به هیچ عنوان جایگاهی در زیر مجموعه هنرهای زیبا ندارند و صرفاً جهت تزیینات محیط، توسط کارگاههای تجاری با مواد شیمیایی و یا مصالح ساختمانی، به تولید انبوه می رسند. نمونه هایی از این موارد را در ورودی پارک کوهستانی فراشبند و یا ورودی کازرون(مجسمه اسب و کالسکه) مشاهده می کنید. متاسفانه بسیاری از نماد های ساخته شده در شهرستان های دارای محصولات کشاورزی و باغی کشور نیز فقط یک کپی با رنگ های مختلف از اصل محصول اند که نه منحصر به فرد اند و نه جالب توجه. مثلا یک سبد میوه سیمانی در یک کارگاه به تولید انبوه میرسد و همزمان نماد چندین شهر کشور می شود.
مجسمه به عنوان اثر هنری، منحصر به فرد و ساخته انسان هنرمند است و باید کلیه اصول و مبانی بصری در آن رعایت، تا منجر به ماندگارشدن آن باشد. در نهایت مهمترین ویژگی آن جذب نگاه عابرین و ایجاد احساس خوشایند در آنها است. بدین منظور رعایت دورنما هنگام ساخت در آن مسئله ای اساسی است.

(0) نظر
برچسب ها : المان شهری جدید - المان شهری - المان شهری مدرن - المان شهری جدید - انواع المان شهری - المان نوروزی - المان نوروز
مبلمان شهری

مبلمان شهری

طبیعی است که افراد استفاده کننده از این فضاها را طیف وسیعی از انسانها با سطح نیازها و خواسته های متفاوت تشکیل می دهند و باالطبع موفقیت مهندسین و طراحان فضاهای شهری در گرو رفع نیازهای افراد در استفاده از این مبلمان شهری می باشد اما با توجه به تفاوت شدید در بین سلیقه و نیازهای افراد استفاده کننده باید نیازهای کلیدی که در بین تمام افراد مشترک است شناسایی و در طراحی ها لحاظ شود .

می توان گفت که بیشتر افراد استفاده کننده از این فضاها بر سه اصل ایمنی ، امنیت ، و راحتی اینگوه فضا ها تاکید دارند .

اگر در طراحی اینگونه فضاها به خواسته ها و نیازهای افراد توجهی نشود پیامدهای جبران ناپذیری را در پی دراد. مثلا اگر در طراحی یک ایستگاه اتوبوس فضایی زیبا دلنشین و راحت طراحی گردد اما ایمنی لازمه را نداشته باشد به جای اینکه افراد را به استفاده از این فضا دعوت کند آنها را از این فضا دور می کند و اجازه نمی دهد آنها با ایستگاه اتوبوس که جزوی از مبلمان شهری است به راحتی ارتباط برقرار کنند .

همچنین در مورد طراحی اینگونه فضاها باید ابتدا به ساکن بدانیم که این فضاها برای چه ملیت و چه فرهنگی قرار است طراحی شود مثلا اگر قرار است یک باجه پست برای شهر یزد طراحی شود باید ابتدا اصول فرهنگی ، اجتماعی و ... حاکم بر این شهر مورد مطالعه قرار گیرد و باجه پستی که در شهر تهران استفاده می شود هیچگاه در پیاده رو های شهر یزد جواب نخواهد داد و این المان برای شهر یزد به خودی خود نیازمند طراحی می باشد .

در این مقاله سعی بر این است که تعدادی از عناصر و مبلمان شهری مورد بررسی و آنالیز قرار گیرند و راهکارهای اصولی در طراحی آنها ارائه گردد .

مجسمه: مجسمه ها جزئی از عناصر و مبلمان فضاهای شهری هستند که نه تنها به غنای بصری شهر و فضای اجتماعی ما کمک می کنند بلکه به عنوان نماد و نشانه ای از فرهنگ غنی و هویت جمعی ما قابل استفاده هستند .

مجسمه های از آن دسته از عناصر هستند که کارکرد در آنها یکی از مهمترین فاکتورهاست کارکرد فیزیکی ، معنایی و مفهومی . مجسمه ها از لحاظ معنا و مفهوم تاثیر فراوانی بر روی ذهن افراد دارند برای مثال با قرار دادن مجسمه کودکان در پارک ها مثل کودکی که در حال بازی است و یا کودکی که در آغوش مادر قرار دارد می توانیم کودکان را تحریک به حرکت در اجتماع کنیم و او را با دیدن این مجسمه ها وادار کنیم تا لحظه ای در آغوش مادرش آرام بگیرد و یا با دوستان خود برای انجام بازی های کودکانه ارتباط برقرار کند . و به همین ترتیب کودک را با مسائل جدید روبرو و کارهای شایسته را از طریق فهم بصری به کودک دیکته کنیم . حال این بحث ها فقط شامل کودکان نمی شود و با طراحی در مقیاس های دیگر می توان بر روی ذهن کلیه انسانها تاثیر گذار بود و یکی از بهترین راه های اثر گذاری بر روی رفتار افراد این است که رفتار شایسته و درست را از طریق فهم بصری به افراد یاد دهیم که مجسمه ها یکی از عناصری است که می تواند بر غنای بصری مبلمان شهری بیفزاید .

طبیعی است که در ساخت این مجسمه های شهری باید از مواد و مصالحی استفاده شود که کیفیت بالایی داشته و بعد از مدتی از بین نرود ، موادی که در مقابل شرایط جوی و کنجکاوی برخی از شهروندان داوم کافی داشته باشد .

نیمکت و صندلی : از جمله عناصر معماری که هم در محیط داخلی و هم در محیط خارجی مورد استفاده قرار می گیرد نیمکت و صندلی است . نیمکت ها معمولا در پارک ها و پیاده رو ها مورد استفاده قرار می گیرند . در زمینه استفاده از نیمکت به عنوان یکی از اجزا مبلمان شهری و به دلیل محدود بودن شفارش دهندگان اینگونه محصولات ، و محیطی که در آن مورد استفاده قرار می گیرند فعالیت زیادی از جانب شرکت های خصوصی چه در قالب طراحی و چه از جهت انجام کارهای اجرائی صورت نگرفته است

نیمکت ها از لحاظ جنسی باید از موادی در ساخت آنها استفاده شود که مقاوم باشد و باید فضای راحتی را برای نشستن افراد تامین کند همچنین در اتصالات آن از پیچ ، پرچ ، میخ ، چسب های مخصوص و اتصالات کام و زبانه بسته به جنس نیمکت استفاده می شود .

باجه تلفن ، باجه پست ، ایستگاه اتوبوس : موارد فوق نیز جزئی از عناصر و مبلمان شهری به حساب می آیند . شاید در طول شبانه روز یک شهروند با این عناصر ارتباط بیشتری نسبت به سایر عناصر و مبلمان شهری برقرار کند و لذا لازم است در طراحی آنها شرایط اتخاذ شود که این عناصر در معرض دید باشند ، مثلا می توان در طراحی آنها از رنگ خاص و یا نورپردازی ویژه و حتی فرم و شکلی خاص استفاده کرد و یا اینکه با بزرگ کردن آنها از لحاظ ابعاد و ارتفاع این عناصر را در چشم بیننده قرار داد به شرطی که به سایر مبلمان شهری و در کل سیستم شهرسازی ما آسیبی وارد نشود . در طراحی موارد ذکر شده به دلیل اینکه تنوع افراد استفاده کننده از آنها زیاد است و افراد در موقعیت ها و سنین مختلف از این عناصر استفاده می کنند باید سهولت در بکارگیری این عناصر شهری لحاظ شود .

همچنین در طراحی اینگونه عناصر می توان به صورت تلفیقی عمل نمود مثلا یک باجه پست را با باجه تلفن تلفیق نمود و از قرار گیری آنها کنار هم مبلمان شهری زیبایی را ایجاد نمود .

تابلوهای راهنما و روشنایی : یکی دیگر از عناصر مبلمان شهری تابلوهای راهنما و روشنایی هستند که نقش بسزایی در معرفی فضاهای شهری از جمله خیابان ها و کوچه های یک شهر و یا فضاهای مختلف یک پارک یا نمایشگاه و ... به بینندگان دارند و با طراحی درست و اصولی می توانند به جای حس کسل کنندگی در بین افراد باعث ایجاد هیجان و حرکت شوند .

در زمینه روشنایی های شهری دارای انواع گوناگون مثل بلند ، کوتاه ، زمینی و ... می باشند .

 

نوع بلند آن نور خیابانی است که سطح وسیعی را پوشش می دهد و از دسترس انسانها معمولا دور است و کنار هم قرار گرفتن آن در خیابان معمولا یک حالت پرسپکتیوی برای خیابان ایجاد می کنند . نوع کوتاه آن معمولا دارای ارتفاع 2 الی 3 متری است و نورپردازی آن می تواند در جهات خاص باشد و برای روشنایی بخش های مثل پیاده رو ها و محل نشیمن در پارک ها به کار می رود . نوع زمینی آن معمولا دارای ارتفاع کمتر از 1 متر است و جنبه تزئینی دارد و در فضاهای عمومی به دلیل در دسترس بودن به ندرت استفاده می شود و بیشتر برای زیبایی بخشیدن به فضاهای خصوصی استفاده می شود .

در طراحی تمامی تابلوهای روشنایی نکته حائز اهمیت آن بحث اجرائی آن و نحوه اتصال آن به زمین است و به دلیل در ارتباط بودن این روشنایی ها با برق باید طوری طراحی گردند که برای افراد به ویژه کودکان خطری به همراه نداشته باشد .

سطل زباله : سطل زباله یکی دیگر از عناصر مبلمان فضاهای شهری است و به دلیل نقشی که در پاکیزگی فضاهای شهری و جلوگیری از گسترش آلودگی دارد بسیار حائز اهمیت است .

از جمله مسائلی که در ارتباط با استفاده از سطل زباله مطرح است مسئله عدم تمایل افراد برای برخورد عضوی از بدن خود با سطل زباله از جمله درب آن می باشد و این باعث گردیده است که افراد زباله های موجود در کف پیاده روها و خیابان ها را ببینند اما تمایلی نسبت به برداشتن آنها و انداختن آن به داخل سطل زباله نداشته باشند ، بنابراین در طراحی باید سیستمی لحاظ شود که زباله ها با نوک کفش یا پا قابل انتقال به داخل سطل زباله باشند . مسئله دیگری که خود عامل بدبویی سطل زباله گردیده وجود شیرابه ها در زباله های مرطوب می باشد که باید در فرایند طراحی روشی پیش بینی شود که این شیرابه ها دفع شوند . همچنین باید کاری کرد تا از جمع شدن حشرات موذی اطراف سطل زباله جلوگیری شود . ضمنا در طراحی سطل زباله باید زباله ها تفکیک شوند و به صورت خشک و تر و یا جدا از هم باشند. همچنین حجم مخزنی یا سطلی که زباله در آن جمع می شود باید به گونه ای باشد که نه خیلی بزرگ باشد که زباله ها مدت زیادی در آن بماند و بوی بد بگیرد و نه آنقدر کوچک باشد که با انداختن چند تکه زباله به داخل سطل پر شده و به بیرون و فضای پیاده رو سرریز کند .

(0) نظر
برچسب ها : مبلمان شهری - انوااع مبلمان شهری - مبلمان شهری مدرن - المان شهری - المان شهری نوروزی - المان نوروزی
انواع مبلمان شهری

انواع مبلمان شهری

مبلمان شهری از اثر گذارترین عوامل در فضاهای شهری در ذهن شهروندان هستند، تا حدی که معمولا ساکنین و حتی گردشگران ، مناطق مختلف یک شهر را با مبلمان و زیبایی های مخصوص به آن می شناسند. مبلمان به لحاظ موقعیت ، ابعاد ، تناسب ، رنگ ، فرم ، شکل و حالت در فضاهای شهری تأثیرگذار هستند. تا در عین توجه به ابعاد زیبا شناختی شهر ، پاسخ گوی نیازهای استفاده کننده از آن باشد. از طرف دیگر، انسان انتظار دارد در مواجه با فضایی خاص نسبت به مکان در او بوجود آید و ادراک مبلمان یک خیابان ، باید تأثیری روانی و عاطفی بر افراد در معرض آن گذارد و احساسات آنان را برانگیزد ، احساس هویت ، تعلق خاطر و انبساط خاطر نسبت به شهر را در شهروندان زنده سازد.

(0) نظر
برچسب ها : انواع مبلمان شهری - مبلمان شهری - مبلمان شهری مدرن - المان شهری - المان شهری مدرن - المان نوروز
تعریف مبلمان شهری

تعریف مبلمان شهری

دامنه مفهومی و کاربردی مبلمان شهری بسیار گسترده است، مبلمان شهری به مجموعه وسیعی از وسایل ، اشیا، دستگاه ها ، نمادها ، خرده بناها ، فضاها و عناصری گفته می شود که چون در خیابان و در کل فضای باز شهر نصب شده اند و استفاده عمومی دارند ، به این اصطلاح معروف شده اند. در واقع ، مبلمان شهری متداول ترین عبارت در حوزه مفاهیم کاربردی تجهیزات شهری، در زبان فارسی است و در تعریفی دیگر، به مجموعه اجزایی که در فضاهای شهری چیده می شوند و به استفاده عموم جهت رفع نیازهای زیست محیطی می رسند و منظر و هویت شهری را، تحت شعاع قرار می دهد، مبلمان شهری یا اسباب و اثاثیه شهری می گویند.

در مجموع ، مبلمان شهری اجزا و امکاناتی هستند که با ویژگی های مختلف خود همچون رنگ، شکل، فراوانی، نوع مکان گیری مناسب و غیره، در ارتقای کیفیت و کمیت محیط، ویژگی های بصری، خدمت رسانی به مردم و رفع نیازهای مختلف آن ها نقشی قابل توجه برعهده دارند . زمانی این اجزا و امکانات مبلمان شهری تلقی می شوند که اولاً، در فضاهای باز شهری مکان یابی شده و کارکرد عمومی داشته باشند و دوم اینکه، وجود آن ها در فضای شهری نیازی از نیازهای عمومی شهروندان را تأمین کنند. در واقع حذف مبلمان شهری از فضاهای شهری یا نامناسب بودن آن ها، موجب ناکارایی و اختلال درعملکرد نظام شهری می شود و نیازهای متعدد شهروندان بی پاسخ می مانند.

(0) نظر
برچسب ها : مبلمان شهری - مبلمان شهری مدرن - انواع مبلمان شهری - المان شهری - المان شهری نوروزی - المان نوروز
المان شهری

تعریف المان شهری

المان یا نماد شهری یا ترکیبی است پیکره وار که در ساخت آن از ویژگی های درونی احجام و اشکال هندسی – صفحات قائم یا منحنی – اجزائ سازه ای – کابلها – پوترها و فریم ها و به طور کلی هر آنچه میتواند جنبه ی تزئینی و ساختمانی داشته باشد به صورت یک کلیت یکپارچه و تلفیقی از موارد فوق استفاده میشود و قبل از هر چیز این ترکیب دارای یک نظام هندسی و تعادلی پایدار و زیباست به گونه ای که پس از خودنمایی در سطح شهر افراد را به گونه ای جذب خود مینماید و ذهنشان را درگیر خود میکند که تا مدتها در آن منطقه از شهر به صورت سمبلیک مشخصه ای برای شناخت شهر در منطقه ی مورد نظر میگردد…. در واقع جزو شاخصه های شهری میگردد، به گونه ای که ذهن با برده شدن نام منطقه ی مذبور ناخودآگاه به دنبال شاخصه ها و ویژگی های خاص آن منطقه المان مورد نظر را در خود تصویر سازی خواهد کرد.

این خصوصیت به ویژه برای توریست ها و کسانی که کمتر به منطقه ی مورد نظر رفت و آمد می کنند اهمیت دارد چرا که در مسیر یابی و آدرس دهی صحیح برای پیدا نمودن یک منطقه ی خاص شهری مشخصه و نماد خاص آن منطقه اهمیت دارد… این نماد در شناخت منطقه اهمیت دارد و چه بسا برگرفته از اتفاق یا تاریخچه ای خاص در محل مورد نظر باشد و به نکته ای خاص در آن محل اشاره کند و با تاریخچه ای عجین باشد، به گونه ای یکی از اهداف المانها میتواند اطلاع رسانی و معرفی منطقه ای خاص به لحاظ تاریخی – جغرافیایی – فرهنگی و ویژگی های خاص مردم آن منطقه بوده و یا به اتفاق یا رویداد خاصی در منطقه ی مزبور اشاره کند که همه ی اینها در برقراری ارتباط بهتر مخاطبین و کسانیکه به محل رفت و آمد دارند با منطقه ی مورد نظر موثر است.

چه بسا خود همین نماد پس از مدتی به یک اثر تاریخی و ماندگار تبدیل گردد و آوازه ی آن در شهرهای دیگر بپیچد، نمونه های بسیاری از این نوع المانها وجود دارد، به این گونه سازه ها بنای یادبود یا اصطلاحا مانیومنت manumental structures نیز گفته میشود.

اما ویژگی دیگر اینگونه نماد ها ایجاد یک فضای زیبا و یک اتمسفر هنری در سطح شهر ها میباشد که قسمتهای مختلف شهر ها را از حالت یکنواختی و تکراری شدن خارج مینماید….به هر بخش از شهر یک هویت و ویژگی خاص میبخشد، در کالبد شهر روح زندگی میدمد و مهمتر از همه اینها به محیط های شهری مقیاس زیستی و انسانی می بخشد، در فضایی که با هنر عجین شده انسان راحت تر نفس میکشد چرا که هنر در خون هر انسان است و ناخودآگاه جذب عظمت و زیبایی میشود.

المان با مجسمه تفاوت دارد: 

متاسفانه سوء برداشت ها و سوء مدیریت ها و تا حدی نیز عدم اطلاع و آگاهی کافی از این دو مقوله سبب شده که متولیان شهرسازی و معماری ما در سطح شهرها خیلی سبک و پیش پا افتاده با مسئله ی فوق برخورد کنند و به قولی با قرار دادن چند مجسمه با نام میادین اصلی سر و ته قضیه را به گونه ای به هم بیاورند! مجسمه هایی که بدون اینکه هیچگونه فکر و جاذبه ای در شخص ایجاد کنند مستقیما منظور خود را بیان میکنند و در نتیجه حتی برای لحظه ای نیز نمیتوانند نگاه مخاطب را روی خود حفظ نمایند و طبعا نمی توانند در دراز مدت اثری ماندگار و جزو ویژگی های منطقه به حساب آیند.

تفاوت اصلی مجسمه با المان در نگاه انتزاعی و غیر مستقیم المان هاست به یک موضوع! نگاهی که ذهن انسان را به عنوان یک موجود متفکر درگیر خود میکند. لقمه ای آماده نیست که در دهان انسان گذارده شود! فکر و اندیشه و تامل انسان را در برخودر با خود میطلبد، در حرکت انسان مکث و تامل ایجاد میکند و همین ویژگی باعث ماندگاری آن میشود، چرا که آنچه موجب درگیری ذهن شود در اذهان باقی میماند.

اما مجسمه خیلی پیش پا افتاده و به قول معروف شسته رفته گویی لقمه ای آماده را در دهان فرد میگذارد و مفهوم را مستقیما به وی عرضه می دارد. در گیری فرد با موضوع به سطح نزول میکند و در چنین حالی و از چنین اثری نمی توان انتظار ماندگار شدن و اثر گذاری در ذهن را داشت. علاوه بر این مجسمه پیکره ایست تراشیده شده از سنگ یا یک نوع از مصالح خاص، معممولا تنوع خاصی ندارد و کالبدی یکنواخت است در صورتیکه المانها چه به لحاظ فرم ها و آرایه های به کار رفته و حتی چه به لحاظ مصالح و رنگها و تزئینات معمارانه میتوانند سرشار از تنوع و زیبایی باشند.

المان یک ترکیب معمارانه است چرا که در آن از هندسه و ویژگی های درونی اشکال و احجام استفاده میشود در صورتیکه هنر پیکره سازی و مجسمه سازی مقوله ی دیگریست که مستقیما در این گروه طبقه بندی نمیشود. اما در برخی موادر ما مجبوریم برای نشان دادن مکانی خاص از مجسمه استفاده کنیم مثلا مکان هایی که به نام شخصیتی خاص معرفی شده اند و هدف نشان دادن چهره یا پیکره ی شخصیتی خاص میباشد. این شخصیت را نمیتوان با خط و صفحه نشان داد! اما در اکثر موارد برای نشان دادن مفاهیم و موضوعات و بویژه آنچه که اصولا شکل خاصی ندارد و صرفا مفهومی را بیان میکند استفاده از آرایه ها و المانها ضروری است.

(0) نظر
برچسب ها : تعریف المان شهری - المان شهری - المان شهری مدرن - المان شهری - المان شهری نوروزی - المان نوروز
صفحه نخست پست الکترونیک وبلاگ تبیان
نوشته های پیشین
هفته سوم دی 1396
موضوعات
بدون موضوع (5)
صفحه ها
فیدها
آمار وبلاگ
تعداد بازدید : 1222
تعداد نوشته ها : 5
تعداد نظرات : 0
X